លោក លី ក្វាន់យូ ធ្លាប់រៀបផែនការជួយរំដោះខ្មែរ ពីដៃយួនសម្ងាត់ក្នុងសម័យប៉ុលពត តែបរាជ័យ

សាំងហ្គាពួរឆ្នាំ ២០០០ ចុះផ្សាយដោយញូយ៉កថាម ៖ ប្រទេសចិន, សហរដ្ឋអាមេរិក, សិង្ហបុរី, ម៉ាឡេស៊ីនិងថៃបានចំណាយប្រាក់ជាង 1,3 ពាន់លានដុល្លារក្នុងកម្មវិធីសម្ងាត់មួយក្នុងឆ្នាំ 1980 ដើម្បីគាំទ្រពួកកំលាំងទ័ពព្រៃ ខ្មែរក្រហម និងក្រុមសេរីនៅកម្ពុជា ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងទ័ពវៀតណាមនិងកងកម្លាំងកម្ពុជាដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្ត(កងទ័ពខ្មែរដែលបម្រើយវៀតណាម) ។ នេះបើតាមសំណេររបស់ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីសិង្ហបុរី លី ក្វាន់យូ បានបង្ហាញនៅក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់គាត់ ។

កម្មវិធីនេះត្រូវបានជំទាស់ដោយសភាសហរដ្ឋអាមេរិកពីព្រោះសមាជិកសភាបានជំទាស់នឹងការផ្លាស់ប្តូរដើម្បីជួយដល់ខ្មែរក្រហម ។ ខ្មែរក្រហមត្រូវបានរុញច្រានពីភ្នំពេញដោយការឈ្លានពានដឹកនាំដោយវៀតណាមនៅខែមករាឆ្នាំ 1979 បន្ទាប់ពីមានរបបប្រល័យពូជសាសន៍ និងបង្ខំឲ្យធ្វើការលើសកម្លាំង និងគ្មានការហូបចុកគ្រប់គ្រាន់ អស់រយៈពេលជិតបួនឆ្នាំ ហើយបានសម្លាប់មនុស្សជាង 1 លាននាក់កាលជំនាន់នោះ ។

A horrifying picture of one of the “killing fields” in Cambodia in the 70s.

រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូណាល់ រេហ្គែន ត្រូវបានគេបញ្ចុះបញ្ចូលដើម្បីគាំទ្រដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងទទួលបានជោគជ័យចុងក្រោយបំផុតដើម្បីឱ្យវៀតណាម ដកចេញពីកម្ពុជា នៅខែកញ្ញា 1989 ដើម្បីឱ្យការបោះឆ្នោតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិអាចត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយ។ ការបោះឆ្នោតត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ 1993 ប៉ុន្តែត្រូវបានធ្វើពហិការដោយខ្មែរក្រហម។

លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូណាល់ រេហ្គែន

មន្ត្រីអាមេរិកជនជាតិសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី និងថៃបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំសម្ងាត់មួយនៅទីក្រុងបាងកកដើម្បីសម្របសម្រួលកម្មវិធីជំនួយកម្ពុជា ។ លោកលី ក្វាន់យូ បានសរសេរនៅក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ថា “ពីពិភពលោកទីបីទៅសឹង្ហបុរីឆ្នាំ 1965-2000″(From Third World to First: The Singapore Story 1965-2000) ដែលបានដាក់លក់នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០០ ។

លោកបាននិយាយថាតំណាង សិង្ហបុរី បានប៉ាន់ប្រមាណថាសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយសរុបចំនួន 150 លានដុល្លារដល់ក្រុមសេរី នៅកម្ពុជា ដែលមានការចូលរួមពីប្រទេស សិង្ហបុរីចំនួន 55 លានដុល្លារ ម៉ាឡេស៊ី 10 លានដុល្លារនិងថៃចំនួនពីរបីលាននាក់ក្នុងការហ្វឹកហាត់ គ្រាប់រំសេវអាហារ និងប្រតិបតិ្តការបេសកកម្មនេះ ។

ប៉ុន្តែលោកលី ក្វាន់យូ បាននិយាយថាបរិមាណទាំងនោះត្រូវបានបាត់បង់ដោយ ជំនួយពីប្រទេសចិនដែលមានទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងជាមួយវៀតណាមហើយបានព្យាយាមរារាំង រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងហាណូយ ពីការបង្វែរកម្ពុជាទៅជាគោលដៅដែលត្រូវតែយកទឹកដីឲ្យបាន ។ ក្រុងប៉េកាំងបានចំណាយលុយ 100 លានដុល្លារដើម្បីគាំទ្រដល់កងកម្លាំងទ័ពសេរីនៅកម្ពុជា ដែលកំពុងប្រយុទ្ធជាមួយពួកខ្មែរក្រហមដើម្បីបណ្ដេញពួកយួនហើយគាត់បានសរសេរថា យួននាពេលនោះគឺមានចំនួនចំនួន 10 ដងលើខ្មែរក្រហម” ។

លោកលី ក្វាន់យូ បានបន្ថែមថា “នៅពេលវាប្រែទៅជាសហភាពសូវៀតបានធ្វើសង្គ្រាមបង្ហូរឈាមនៅសង្គ្រាមអាហ្វហ្គានីស្ថាន និងផ្ដល់ជំនួយយ៉ាងច្រើនដល់ប្រទេសវៀតណាម អេស្ប៉ាញ អង់ហ្គោឡា និងគុយបា” ។ «នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ 1980 ជំនួយសូវៀតបានបញ្ឈប់ហើយវៀតណាមស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកខាងសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារប្រទេសនេះមានអត្រាអតិផរណាខ្ពស់ជាង 1.000 ភាគរយនៅឆ្នាំ 1988 និងវិបត្តិម្ហូបអាហារហើយត្រូវបង្ខំចិត្តឲ្យកងទ័ពវៀតណាម ត្រូវចាកចេញពីកម្ពុជា»។

ប្រហែល 10 ឆ្នាំក្រោយមកការបញ្ចប់ការប្រយុទ្ធរួមជាមួយការបង្រួបបង្រួមនៃកងទ័ពខ្មែរក្រហមនិងការបញ្ចូលយុទ្ធជនរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងកងទ័ពជាតិបានធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាមាននយោបាយបែបកម្លាំងយោធាដ៏ ជូរចត់ដែលបានប្រើប្រាស់ស្ទើរតែពាក់កណ្តាលនៃថវិកាប្រចាំឆ្នាំក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនោះ ។

រដ្ឋាភិបាលចម្រុះរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុនសែន បានប៉ាន់ប្រមាណនូវតម្លៃនៃការបញ្ឈប់កងទ័ពដល់ទាហានចំនួន 55.000 នាក់ពីកម្រិតជាផ្លូវការចំនួន 148.000 នាក់នៅដើមឆ្នាំមុនហើយប៉ូលីសបានកើនឡើងដល់ 24.000 នាក់ពីចំនួន 60.000 នាក់ដែលមានចំនួនច្រើនជាង 154 លានដុល្លារសម្រាប់រឿងដូចជាការទូទាត់សំណង, ការបណ្តុះបណ្តាលដីធ្លីនិងជំនួយផ្សេងៗទៀត ។

ធនាគារពិភពលោកបានរៀបចំកម្មវិធីរំសាយកងទ័ព ដែលនឹងបង្កើនកងទ័ពពី 3ម៉ឺននាក់ ទៅកម្ពុជាដោយបង្កើនចំនួនកងទ័ពប្រហែល 100.000 នាក់ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំខាងមុខនាពេលនោះ ។ ធនាគារពិភពលោកបានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលបរទេសដទៃទៀតផងដែរ ដើម្បីផ្តល់ជំនួយប្រចាំឆ្នាំជាង 500 លានដុល្លារដល់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដើម្បីបង្កើនកម្លាំងយោធានៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០០០ ។

បើតាមការប៉ាន់ប្រមាណបានបញ្ជាក់ថាកម្មវិធីរយៈពេលបីឆ្នាំនេះនឹងមិនចំណាយប្រាក់លើស 45 លានដុល្លារទេដោយ 7,2 លានដុល្លារត្រូវបានបង់ដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាហើយប្រាក់ដែលនៅសល់គឺបានមកពីម្ចាស់ជំនួយបរទេស ។

លោក Bonaventure Mbida-Essama ជាប្រធានការិយាល័យធនាគារពិភពលោកនៅរាជធានីភ្នំពេញបាននិយាយថា “យើងត្រូវផ្តល់មធ្យោបាយសម្រាប់ជីវភាពរស់នៅយូរអង្វែងសម្រាប់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទដើម្បីកុំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សន្តិសុខដូចជាឧក្រិដ្ឋកម្មនិងការរឹបអូស។ ” នេះជាបទសម្ភាសន៍ដែលលោកបាននិយាយ ។

លោក Bonaventure Mbida-Essama ជាប្រធានការិយាល័យធនាគារពិភពលោកនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីកន្លងទៅ

ប្រភព ៖ NYTime

បញ្ចេញមតិយោបល់អ្នក